هاشم حسيني تهرانى
100
علوم العربية
ثلاثى مجردش " وعد ، يعد ، وعدا . وعدة دادن " امثله مضارع : " يتعارف ، يتعارفان ، يتعارفون ، تتعارف ، تتعارفان ، يتعارفن ، تتعارف ، تتعارفان ، تتعارفون ، تتعارفين ، تتعارفان ، تتعارفن ، اتعارف ، نتعارف ، تعارفا : همديگر را شناختن " ثلاثى مجردش " عرف ، يعرف ، عرفانا : شناختن " . امثله امر " ليتعاون ، ليتعاونا ، ليتعاونوا ، لتتعاون ، لتتعاونا ، ليتعاونّ ، تعاون ، تعاونا ، تعاونوا ، تعاونى ، تعاونا ، تعاونّ ، لاتعاون ، لنتعاون ، تعاونا : كمك همديگركردن " ثلاثى مجردش به اين معنى استعمال نشده ، بلكه از باب افعال استعمال شده است . ( قاعدة ) چنانچه در باب تفعّل گفته شد جائز است از هشت صيغه مضارع كه دو " تاء " در اولش جمع مىشود يكى از آن دو حذف شود مانند : " تَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ : و مائل مىشود آفتاب از غار آنان بجانب راست - كهف - 18 - 17 " درباره اصحاب كهف است ، " تزاور " تتزاور بوده ، صيغه مفرد مؤنث غائب است . " وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ : با لقبها يكديگر را عيبگوئى مكنيد - حجرات - 49 - 11 " لا تتنابزوا بوده ، صيغه جمع مذكر مخاطب است از فعل نهى . " ما لَكُمْ لا تَناصَرُونَ : شما را چيست كه همديگر را كمك نميكنيد صافّات - 37 - 25 " لا تتناصرون بوده ، صيغه جمع مذكر حاضر است .